أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

211

قانون ( فارسى )

شايد بدمزه نباشد و بويژه اگر چنين گوشتى واسطهء توليد شير باشد مانند گوشت پستان . يا اينكه واسطهء توليد خدو باشد مانند گوشت بيخ زبان ، اين نوع از گوشت هرگاه هضم شود غذاى خوب دهد . اما اكثرا بلغمى مىباشند . غذاى گوشت زبان برابر با غذاى گوشت ماهيچه و غيره است . گوشت پستان غذايش بيشتر است و گوشت خايهء خروس همانند گوشت پستان است . گوشت كم‌ارزش‌تر از ساير گوشتها گوشتى است كه براى شالوده شدن و استحكام بخشيدن آفريده شده است مانند گوشتى كه بر رگهاى كبد و غيره تنيده است . گوشت دل و بيخ آن مانند ( توثه ) است . گوشت پستان غذاى خوب دارد و اگر شير در آن باشد پرمايه ( غليظ ) است . گوشت اخته از غيرش بهتر است . بهترين گوشت پرنده به ترتيب : تذرو ، مرغ ، كه از تذرو لطيف‌تر اما مغذىتر نيست ، كبك ، تيهو ، دراج است . هر حيوانى كه خشك‌مزاج باشد در بچگى خوب است مانند گوشت بزغاله كه بسيار خوب است . گوشت بز بسيار خوب نيست و شايد خلط بسيار بد بوجود آورد . گوشت بز نر مطلقا بد است . گوشت درندگان ناپسنديده است . گوشت پرندگان بزرگ شناور و هرآنچه گردن دراز دارند ، گوشت طاوس ، هوبره و كبوتر دشتى و سنگخوارك و هرچه سوداء زياد پديد آرد و تيرهء گنجشك و غيره هيچ‌كدام خوب نيستند . گوشت بال پرندگان بزرگ و زياد ورزشكار كيموس خوب دارد . از حيوانات وحشى گوشت آهو با اينكه كمى مايل به سودايى است از ساير گوشتها بهتر است . اما مسيحيان و كسانى كه با آنها هم‌عقيده‌اند گويند : گوشت گراز وحشى از هر گوشتى بهتر است . با اينكه گوشت گراز سبك‌تر از گوشت خوك خانگى است ؟ باز غذايى قوى دهد و زودهضم است و بهترينش آن است كه در زمستان بدست آيد . و همچنانكه در بحث شير آورديم بايد عمر و چراگاه و حركت و جنبش و غيره را براى حيوان در نظر گرفت و از اين مقايسه نتيجه‌گيرى كرد . مزاج : گوشت پرنده از گوشت چارپا خشك‌تر است . گوشت گاو خشك‌تر از گوشت بز ، گوشت بز خشك و ديرهضم‌تر از گوشت گوسفند است . گوشت شتر غذايش غليظ است و بسيار گرم است . گوشت خرگوش گرم و خشك است . گوشت پرندگان بزرگ و غاز و هوبره غليظ است . گوشت اردك و ديگر شناورها بسيار مرطوب است و در رطوبت تقريبا با گوشت گوسفند برابرند . بعضى گويند گوشت جوجه‌تيغى رطوبت مىدهد . گوشت پرچربى و دنبه گرم و تر مىباشند . خاصيت : گوشت غذايى است كه بدن را توان بخشد ، از هر غذايى براى تبديل به خون شدن آمادگى بيشتر دارد . گوشت سرخ كرده در روغن و گوشت برشته خشكى دارد و در آب پخته رطوبىتر است . گوشتى كه همراه ديك‌افزار و مرى و اين قبيل چيزها مىپزد قوت همراهش را دارد . چربى و پيه بدغذا و كم‌غذا و لطافت‌بخش خوراكند . همين اندازه كافى است كه مزهء خوش به طعام بخشد . گوشت پرچربى كم غذاست و شكم را نرم مىكند و به زودى تبديل به مادهء دودى و مراره مىشود و زودهضم است . دنبه از چربى و پيه گوشت بدتر است ، زيرا ديرهضم و بدغذاست و گرم و غليظتر از پيه است . گوشت گاو غذايش زياد است . اما گوشت سياه و غليظش خوب نيست و بيماريهاى سودايى پديد آرد . بهترين گوشت گاوى گوشت گوساله است . گوشت گاو را با پوست خربزه بپزند به زودى از هم مىپاشد و مىرسد . و بهترين وقت براى خوردن گوشت گاو فصل بهار و اوايل تابستان است . مسيحيان و كسانى كه با آنها هم‌عقيده‌اند مىگويند : با اينكه گوشت گوساله پرمايه است ليكن در لزجى و پرمايه‌گى و تغذيه دادن به گوشت خوك نمىرسد .